نكوهش فخر فروشى به خاندان

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ـ يَومَ فَتحِ مكّةَ ـ : إنّ اللّه َ تباركَ و تعالى قد أذهَبَ عَنكُم بالإسلامِ نَخوَةَ الجاهِليّةِ ، و التَّفاخُرَ بآبائها و عَشائرِها . أيُّها الناسُ ، إنّكُم مِن آدَمَ ، و آدمُ مِن طِينٍ ، ألا و إنّ خَيرَكُم عندَ اللّه ِ و أكرَمَكُم علَيهِ اليَومَ أتقاكُم و أطوَعُكُم لَهُ ، ألا و إنّ العَربيّةَ لَيست بأبٍ والِدٍ ، و لكنّها لِسانٌ ناطِقٌ ، فَمَن قَصُرَ بِهِ عَمَلُهُ لَم يُبَلِّغُهُ رِضوانَ اللّه ِ حَسبُهُ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در روز فتح مكّه ـ فرمود : خداوند تبارك و تعالى به وسيله اسلام نخوت جاهليت و نازيدن به پدران و خاندانهاى جاهلى را از شما زدود. اى مردم! شما از آدم هستيد و آدم از گِل آفريده شد. بدانيد كه امروز، بهترين شما نزد خدا و گراميترين شما در پيشگاه او پرهيزگارترين و فرمانبردارترين شما از اوست. بدانيد كه عربيّت به پدرى نيست كه [شما را] به دنيا مى آورد. بلكه عربيّت يك زبان است كه با آن سخن گفته مى شود. پس، هر كس در كار و عمل كوتاهى كند، شرافت خانوادگيش او را به خشنودى خدا نرساند.

نمایش منبع

عنه صلى الله عليه و آله : لَيَنتَهِيَنَّ أقوامٌ يَفتَخِرُونَ بآبائهِمُ الذينَ ماتُوا ، إنّما هُم فَحْمُ جَهَنَّمَ ، أو لَيكونُنَّ أهوَنَ علَى اللّه ِ عَزَّ و جلَّ مِن الجُعَلِ الذي يُدَهْدِهُ الخُرءَ بأنفِهِ ، إنّ اللّه َ أذهَبَ عَنكُم عُبِّيَّةَ الجاهليّةِ و فَخرَها بالآباءِ ، إنّما هُو مؤمنٌ تَقيٌّ و فاجِرٌ شَقيٌّ ، الناسُ بَنو آدمَ ، و آدمُ خُلِقَ مِن تُرابٍ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آنانى كه به پدرانِ مرده خود، كه در حقيقت زغال جهنمند فخر مى فروشند از اين كار دست بردارند و گرنه نزد خداوند عزّ و جلّ پست تر از سرگين غلطان .هستند كه با بينى خود سرگين را مى غلتاند. خداوند نخوتها و فخر فروشيهاى خاندانى جاهليت را از شما برده است. [آدمى ]يا مؤمنِ پرهيزگار است و يا نابكار بدبخت. مردم فرزندان آدم هستند و آدم از مشتى خاك آفريده شد.

نمایش منبع

عنه صلى الله عليه و آله : آفَةُ الحَسَبِ الافتِخارُ و العُجبُ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آفتِ بزرگى خاندان، فخر فروشى و خودپسندى است.

نمایش منبع

الإمامُ عليٌّ عليه السلام : المُفتَخِرُ بنفسِهِ أشرَفُ مِن المُفتَخِرِ بأبيهِ .

امام على عليه السلام : نازنده به خود، برتر از نازنده به پدر خود است.

نمایش منبع

عنه عليه السلام ـ بعدَ تِلاوَتِهِ «ألْهاكُمُ التَّكاثُرُ * حَتّى زُرْتُمُ المَقابِرَ» ـ : أ فَبِمَصارِعِ آبائهِم يَفخَرُونَ ، أم بِعَدِيدِ الهَلكى يَتَكاثَرُونَ ؟ ! يَرتَجِعُونَ مِنهُم أجسادا خَوَت، و حَركاتٍ سَكَنَت، و لَأن يكونوا عِبَرا أحَقُّ مِن أن يكونوا مُفتَخَرا ! .

امام على عليه السلام ـ بعد از تلاوت آيه «تفاخر به بيشتر داشتن، شما را به غفلت انداخت تا جايى كه [ براى شمارش ]به سوى گورها رفتيد» ـ فرمود : آيا به گورهاى پدرانشان افتخار مى كنند؟ يا به فزونىِ شمار هلاك شدگان [خود ]به هم مى نازند؟ از پيكرهايى كه بى جان و متلاشى شده اند و از حركتها باز ايستاده اند، بازگشت به اين جهان را چشم دارند. حال آن كه آن مردگان مايه عبرت باشند سزاوارتر است تا باعث فخر فروشى.

نمایش منبع

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : أتى رسولَ اللّه ِ صلى الله عليه و آله رجُلٌ فقالَ : يا رسولَ اللّه ِ ، أنا فلانُ ابنُ فلانٍ حتّى عَدَّ تِسعَةً ، فقالَ لَهُ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : أما إنّك عاشِرُهُم في النارِ .

امام صادق عليه السلام : مردى خدمت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد : اى پيامبر خدا! من فلان پسر فلان هستم. و تا نُه پشت خود را بر شمرد. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به او فرمود : بدان كه تو دهمين نفر آنان در دوزخ هستى.

نمایش منبع