فصل دوم : ويژگيهاى جامع ايشان

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله : خداوند متعال، فضيلت، بزرگوارى، بخشش، دليرى، دانش و بردبارى را در من و خاندانم گرد آورده است و آخرت از آنِ ما و دنيا از آنِ شماست.

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله : به ما اهل بيت، هفت ويژگى داده شده است كه به هيچ كس پيش از ما يا پس از ما داده نشده و نخواهد شد: زيبايى، گشاده زبانى، بخشش، دليرى، بردبارى، دانش، دوست داشتن زنان.

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله : من از خداوند تبارك و تعالى خواسته ام كه علم و حكمت را در فرزندان و نوادگان من و در كِشته هاى من و كِشته هاى ايشان تا روز رستاخيز قرار دهد و خداوند هم دعاى مرا مستجاب كرده است.

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله : خداوند عزّوجل ده سرشت را در ما گرد آورده كه نه براى پيشينيان و نه براى ديگران گرد نياورده است: در ماست حكم، حكمت، بردبارى، دانش، نبوّت، بخشش، دليرى، ميانه روى، راستى، پاكى و پاكدامنى. ماييم كلمه تقوا و راه هدايت و الگوهاى والا و برترين حجّت و دستگيره استوار و ريسمان سخت وماييم كه خداوند به دوستى ما فرمان داده است: «پس از حقّ، جز گمراهى چه خواهد بود، پس به كجا روى مى آوريد» .

پيامبر خدا صلي الله عليه و آله ـ در توصيف على عليه السلام ـ : او سرور اوصياست، نيك بختى به او پيوند خورده است و مرگ در راه فرمانبرى از او شهادت است، نام او در تورات كنار نام من است، همسر او صدّيقه كبرا دختر من است، دو پسر او سروران جوانان بهشتى دو پسر من هستند، او با آن دو و امامان پس از ايشان حجّتهاى خدا هستند بر خلق او پس از پيامبران و آنها درهاى دانش هستند در ميان امّت من، هر كه از ايشان پيروى كند از آتش رهايى يابد و هر كه به آنها اقتدا كند به راه راست هدايت شود، خداوند عزّوجل محبّت آنها را به بنده اى نبخشيده مگر آن كه او را در بهشت وارد كرده است.

امام على عليه السلام : ما اهل بيت، شجره نبوّت و جايگاه رسالت و مكان آمد و شد فرشتگان و خانه رحمت و خاستگاه دانش هستيم.

امام على عليه السلام : پنج سرشت تنها از آنِ ماست: گشاده زبانى، زيبايى، بخشش، دليرى و منزلت نزد زنان.

امام على عليه السلام : هنگامى كه از امام على عليه السلام درباره اوصاف قريش پرسيدند فرمود: امّا بنى مخزوم، گل خوشبوى قريش هستند. هم صحبتى با مردانشان و زناشويى با زنانشان را دوست داريم و امّا بنى عبد شمس، دورانديش ترين قريش مى باشند و در حمايت و نگهدارى آن چه پشت سرشان دارند استوارترند و امّا ما بخشنده تريم آن چه را كه در دستمان است و سخاوتمندتريم به جان دادن هنگام مرگ و ايشان (بنى عبد شمس) بيشترند و فريبنده تر و زشت روتر و ما فصيحتر و نيكخواهتر و خوشروتر هستيم.

امام على عليه السلام ـ در خطبه اى كه پيرامون فضائل اهل بيت ايراده كرده ـ : آيات كريمه و مدح و منقبت قرآن درباره ايشان نازل شده و آنان گنج هاى خداوند بخشنده هستند، اگر به گفتار لب بگشايند راست گويند و اگر خاموش باشند ديگرى بر آنان پيشى نگيرد.

امام على عليه السلام : سوگند به خدا، رساندن پيغامها و وفاى به وعده ها و همه معانى را ياد گرفتم و ابواب علم و معرفت و راه روشن در نزد ما اهل بيت است.

امام على عليه السلام : آن هنگام كه در تاريكى گمراهى و نادانى بوديد به وسيله ما هدايت شديد و به راه راست قدم نهاديد و بر كوهان بلندى سوار شديد و به واسطه ما از تيرگى شب داخل روشنايى صبح گرديديد. كر باد گوشى كه از فرياد راهنما پند نگرفته است و چگونه گوشى كه از صداى رسا سنگين و كر گشته، صداى آهسته را مى شنود و دلى كه از خوف و ترس خدا مضطرب و نگران است مطمئن باشد.

امام على عليه السلام : آگاه باشيد كه ما اهل بيت، درهاى حكمت و پرتو تاريكيها و نور امّتهاييم.

امام على عليه السلام : ما نور آسمانها و زمين و كشتيهاى نجات هستيم و نهفته هاى دانش در ميان ماست و سرنوشت امور در دست ماست و با مهدى ماست كه حجّتها تمام مى شود و اوست خاتم امامان و رهايى بخش امّت و پايانه روشنى و سرّ سَر به مُهر، پس گواراى كسى كه به حلقه ما چنگ در زند و بر محبّت ما برانگيخته شود.

امام على عليه السلام : اى مردم! ماييم درهاى حكمت و كليدهاى رحمت و سروران امّت و معتمدان قرآن و سخن پايانى و سرنوشت ساز. خداوند به سبب ما پاداش مى دهد و كيفر مى كند.

ابو حمزه ثمالى: اميرالمؤمنين عليه السلام خطبه خواند و خدا را ستود و ستايش كرد و سپس فرمود: همانا خداوند محمّد صلي الله عليه و آله را براى رسالت برانگيخت و او را با وحى آگاه ساخت و سنگرهاى دانش و دروازه هاى حكمت و پرتو امور را در ميان مردم و ما اهل بيت قرار داد. هر كه از شما ما را دوست بدارد ايمانش بدو سود رساند و عملش پذيرفته افتد و هر كه از شما ما را دوست نداشته باشد ايمانش سودش نرساند و عملش پذيرفته نيفتد.

فاطمه زهرا عليهاالسلام ـ در كلامى كه در آن ابوبكر و گروهى از مهاجران و انصار را مخاطب قرار مى دهد ـ : خداوند ايمان را بر شما واجب كرده تا از شرك پاك شويد... و فرمانبرى از ما را واجب كرده تا نظام يابيد و پيشوايى ما را واجب كرده تا از پراكندگى امان يابيد... ما پيوسته به شما فرمان مى داده ايم و شما فرمان مى برديد تا اين كه آسياى اسلام با ما به گردش در آمد و باران بركات بر مردم فرو باريد و نعره شرك فرو نشست و آتش جنگ خاموشى گرفت و دعوت هرج و مرج به آرامى گراييد و سامانه دين نظم يافت.

فاطمه زهرا عليهاالسلام : تقواى خدا را آن گونه كه بايد در پيش گيريد... ما وسيله خداييم در ميان بندگانش و خواصّ او هستيم و جايگاه قدس اوييم، ما حجّت او هستيم در آن هنگام كه نامرئى است و ما وارثان پيامبرانيم.

امام حسين عليه السلام ـ در روز عاشورا ـ :
من پسر على هستم كه برگزيده خاندان هاشم است * هنگام به خود باليدن، مرا همين افتخار كافى است
نياى من پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله است كه بهترين خلق خداست * و ما چراغ خداييم كه در زمين مى درخشد.
و فاطمه، مادر من است كه از سلاله احمد است * و عموى من جعفر كه دارنده دو بال ناميده مى شود
كتاب خدا در ميان ما به حقّ نازل شد * و هدايت در ميان ماست و وحى از ما به نيكى ياد مى كند
ما امان خداييم براى همه خلايق * و اين را در ميان مردم، پنهان و پيدا مى گوييم
ماييم عهده داران حوض كوثر كه دوستان خود را سيراب مى كنيم * با جامى از رسول خدا و اين چيزى است كه هرگز انكار نمى شود
شيعه و طرفداران ما در ميان مردم بهترين طرفداران هستند * و بدخواه ما در روز رستاخيز زيان مى كند.

امام سجاد عليه السلام ـ در خطبه اى در مجلس يزيد ـ : اى مردم! به ما شش سرشت بخشيده شده و به هفت امر، فضيلت داده شده ايم. به ما علم، خرد، بردبارى، بخشش، گشاده زبانى، دليرى و محبّت در دل مؤمنان بخشيده شده است و برترى داده شده ايم به اين كه پيامبر برگزيده، محمّد صلي الله عليه و آله و صدّيق و طيّار و شير خدا و شير پيامبر و سرور بانوان جهان، فاطمه بتول و دو نوه اين امّت و سالار جوانان بهشتى از ما هستند.

امام سجاد عليه السلام ـ در توصيف اهل بيت عليهم السلام ـ : آنها از شاخه هاى شجره مباركه و باقيمانده برگزيدگانى هستند كه خداوند هر گونه پلشتى را از آنها دور ساخته است پاكشان گردانيده و از آفات مبرّايشان داشته و دوستى با آنها را در كتابش واجب ساخته است. آنها دستاويز استوار و كان پرهيزگارى و نيكو و ريسمانى استوار براى جهانيان هستند.

امام باقر عليه السلام : ما حجّت خدا، درِ خدا، زبان خدا، چهره خدا، چشم خدا در ميان مردم و عهده داران امر الهى در ميان بندگان اوييم.

امام باقر عليه السلام : ما اهل خانه رحمت و شجره نبوّت و كان حكمت و در جايگاه فرشتگان و مكان فرو آمدن وحى ايم.

امام باقر عليه السلام : ما كسانى هستيم كه (دين) با ما آغاز و با ما پايان مى پذيرد. ما امامان هدايت و چراغهاى تاريكى و گلدسته رهنمايى هستيم. ماييم نخستينيان و پايانيان.

امام باقر عليه السلام : ما هر گاه فردى را ببينيم حقيقت ايمان وحقيقت نفاق را در او در مى يابيم.

امام صادق عليه السلام : ما گروهى هستيم كه خداوند عزّوجل فرمانبرى از ما را فرض كرده است. انفال و برگزيده اموال از آن ماست. ما راسخان در دانشيم. ما رشكيدگانى هستيم كه خداوند درباره آنها فرموده: «يا مردم بر آنها به سبب آن چه خداوند از فضل خود بديشان داده حسادت مى ورزند».

امام صادق عليه السلام : ما خاندانى هستيم كه سنگرهاى دانش و نشانه هاى نبوّت و آگاهى از قرآن و داورى بين مردم در ميان ما نهاده شده است.

امام صادق عليه السلام : خداوند عز و جل با امامان هدايت كه از خاندان پيامبر ما هستند از دينش پرده بر داشته و با آنها راه روشنش را آشكار نموده و با ايشان، كليد از نهفته هاى دانشش برگرفته است.

امام صادق عليه السلام : ما شجره نبوّت و خانه رحمت و كليدهاى حكمت و كان دانش و جايگاه رسالت و مكان آمد و شد فرشتگان و جاى اسرار الهى هستيم. ما سپرده خدا در ميان بندگان و پردگيان بزرگ خدا و پيمان پروردگاريم. پس هر كس به عهد و پيمان ما وفا كند به پيمان خدا وفا كرده و هر كه آن را پاس بدارد عهد وپيمان الهى را پاس داشته است.

امام صادق عليه السلام : ما شجره نبوّت و كان رسالت و جايگاه آمد و شد فرشتگان و عهد و پيمان الهى هستيم. ماييم سپرده هاى خدا و حجّت او.

امام صادق عليه السلام : ما حجّت خداييم در ميان بندگان و گواهان او در ميان خلايق و معتمدان او در وحى مقام كبريايى و گنجوران او در دانشش و چهره او كه بدان روى مى آورند و چشم او در ميان مردم و زبان گوياى او و دل ديده ور او و درى كه بدان هدايت مى كند. ماييم آگاهان از امر او و دعوتگران به راهش. خدا با ما شناخته و با ما پرستيده مى شود. ما رهنمايان به سوى خداييم و اگر ما نمى بوديم خداوند پرستش نمى شد.

امام صادق عليه السلام : ما ريشه هر گونه خيرى هستيم و هر نيكى از شاخ و بر ماست. از اين نيكيهاست: يكتاپرستى، نماز، روزه، فرو خوردن خشم، گذشت از بدى كننده، رحم بر كم توشه، پرداختن به كار همسايه، اقرار به فضيلتِ فضيلت مندان. و دشمن ما ريشه هر گونه بدى است و هر زشتى و پليدكارى از شاخ و بر ايشان است كه از جمله آنهاست: دروغ، تنگ چشمى، سخن چينى، گسستن پيوند، رباخوارى، خوردن نارواى مال يتيم، در گذشتن از حدودى كه خداوند بدان دستور داده است، ارتكاب پنهان و پيداى پليدكارى، زنا، دزدى و هر كار زشتى كه با اينها همسو باشد. پس دروغ گفته هر كه گمان برده با ماست و به شاخه هاى ديگران چنگ افكنده است.

امام صادق عليه السلام : ما كليد قرآن هستيم. علما در پرتو ما سخن مى گويند و اگر اين نمى بود هر آينه لال مى شدند.

امام رضا عليه السلام : ما حجّتهاى خداييم در ميان خلايق و جانشينان او در ميان بندگانش و معتمدان او در اسرارش. ما كلمه تقوا هستيم و دستاويز استوار.

امام رضا عليه السلام : ما خاندان محمّديم و بر راه ميانه اى قرار داريم كه نه تندرو به ما مى رسد و نه آن كه از پس مى آيد، از ما پيشى مى گيرد.

امام رضا عليه السلام : ما خاندانى هستيم كه كوچكترهاى ما از بزرگترهامان ارث مى برند، بى هيچ گونه تفاوتى.

امام رضا عليه السلام : ما چشمهايى داريم كه به چشمهاى مردم نمى مانَد و در آن نورى است كه شيطان را در آن بهره اى نيست.

امام جواد عليه السلام : از ما نيست مگر كسى كه به امر خداوند عز و جل كمر بسته و به سوى دين خدا هدايت مى كند.

امام جواد عليه السلام : ما گنجوران خداونديم در علم و غيب و حكمت او و اوصياى پيامبرانش و بندگان ارجمند او هستيم.

امام جواد عليه السلام : سپاس خدايى را كه ما را با دست خود از نور خويش آفريد و از ميان بندگانش ما را برگزيد و ما را معتمدان در ميان خلايقش قرار داد.

امام هادى عليه السلام : ما كلمات (خدا) هستيم كه پايان نمى پذيرد و فضيلتهاى ما درك نمى شود.

موسى بن عبداللّه نخعى: به على بن محمّد بن على بن موسى بن جعفر بن محمّد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب عليهم السلام عرض كردم: اى فرزند رسول خدا به من كلام بليغ و كاملى بياموز كه هرگاه به زيارت يكى از شما آمدم، عرض كنم. فرمود: هرگاه به در رسيدى بايست و شهادتين را بگو و اين در حالى است كه تو پاكى... سپس بگو: سلام بر شما اى خاندان نبوّت و كان رسالت و جايگاه آمد و شد فرشتگان و مكان فرود آمدن وحى و كان رحمت و گنجوران دانش و پايان خرد و ريشه هاى بخشش و جلوداران امّتها و ولىِّ نعمتها و بنيادهاى نيكان و پايه هاى نيكوكاران و اداره كنندگان بندگان و بنيانهاى شهرها و درهاى ايمان و معتمدان خداى رحمان و سلاله پيامبران و برگزيده رسولان و خاندان نيك خداى جهانيان و رحمت و بركات الهى بر شما باد.
توضيح: به متن كامل اين زيارت مراجعه كنيد كه در بيان ويژگيهاى اهل بيت جامع ترين سخن را در بر دارد.

امام عسكرى عليه السلام : ما پناهگاهى هستيم براى كسى كه به ما پناه آورَد و نورى هستيم براى آن كه از ما پرتو طلبد و موجب مصونيت كسى هستيم كه از ما پناه جويد. هر كه ما را دوست بدارد در مراتب بالا با ما خواهد بود و هر كه از راه ما كج گردد به سوى آتش ره خواهد برد.

امام مهدى عليه السلام ـ در توصيف اوصيا ـ : خداوند، دين خود را با آنها احيا كرده و با آنها نورش را به كمال رسانده و ميان آنها و برادرانشان و پسرعموهاشان و خويشان نزديك و نزديكترشان فرقانى آشكار قرار داده است كه با آن حجّت از آن كه حجّت براى او آورده شده و امام از مأموم شناسايى مى شود و اين از آن روست كه خداوند آنها را از هر گونه پلشتى مصون داشته و از عيوب مبرّايشان كرده و از ناپاكى پاكشان گردانده و از درهم شدگى منزّه شان داشته است و آنها را گنجوران علم خود و مخزن حكمتش و جايگاه سرّش قرار داده است.
خداوند آنها را با دلايل خود تأييد كرده و اگر چنين نمى بود مردم همه يكسان بودند و هر كس مدّعى امر [ منصوب شدن از سوى ] خداوند عزّوجل مى شد و ديگر حقّ از باطل و دانا از نادان شناخته نمى شد.