جايز نبودن اصلاح مردم به قيمت تباهى خود

امام على عليه السلام ـ در توبيخ برخى ياران خود ـ فرمود: سوگند به خدا كه شما در منزلهايتان بسياريد و در زير پرچم ها[ى جنگ] اندك. من مى دانم كه چه چيز شما را درست مى كند و كجى شما را راست مى گرداند، اما من اصلاح شما را با تباه كردن خود جايز نمى دانم.

امام على عليه السلام : البته من مى دانم كه چه چيز شما را درست مى كند و كجى شما را راست مى گرداند. اما من شما را به بهاى تباه كردن خودم اصلاح نمى كنم.

امام على عليه السلام : من مى دانم كه آنچه شما را درست مى كند، شمشير است. ولى من بر آن نيستم تا با تباه كردن خودم، شما را اصلاح كنم. بلكه بزودى پس از من زمامدارى بي رحم بر شما مسلّط خواهد شد.

امام على عليه السلام : امّا من، به خدا سوگند، براى ساختن دنياى خود كارى را نمى كنم كه در آن تباهى دين من باشد.

امام على عليه السلام : اگر آنان جز به بهاى تباه كردن خودم اصلاح نمى شوند، الهى كه هرگز اصلاح نشوند!

امام على عليه السلام : من با اين تازيانه تعليمى خود ، كه با آن خانواده ام را تنبيه مى كنم ، شما را تنبيه كردم، اما اهميّتى نداديد و با اين تازيانه ام كه حدود پروردگارم را با آن اجرا مى كنم، بر شما زدم ، ليكن [از خطا و نافرمانى ]باز نايستاديد. آيا مى خواهيد كه با شمشيرم شما را بزنم؟ بدانيد كه من مى دانم شما چه مى خواهيد و چه چيز كجى شما را درست مى گرداند، اما من اصلاح شما را به بهاى تباه كردن خودم نمى خرم. بلكه خداوند گروهى را بر شما مسلّط گرداند كه انتقام مرا از شما بگيرند و نه دنيايى برايتان بماند كه از آن بهره و لذّت بريد و نه آخرتى كه سوى آن رهسپار شويد. نفرين و مرگ باد بر اهل دوزخ.

الأمالى للمفيد : هنگامى كه مردم از گرد امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام پراكنده شدند و جمع كثيرى از آنان به سوى معاويه گريختند تا از دنياى او به نوايى برسند، گروهى از ياران آن حضرت خدمت ايشان رسيدند و عرض كردند: اى امير مؤمنان! اين اموال را بذل و بخشش كن و اين اشراف عرب و قريش و كسانى را كه مى ترسى با تو مخالفت كنند و به نزد معاويه بگريزند بر موالى و غير عربها ترجيح ده! امير المؤمنين عليه السلام به آنان فرمود: به من مى فرماييد كه پيروزى را با ستم و بى عدالتى به دست آورم؟!
نه، به خدا سوگند كه تا خورشيد بر مى دمد و ستاره اى در آسمان مى درخشد، دست به چنين كارى نخواهم زد!

امام صادق عليه السلام : امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام به مردم كوفه مى فرمود: اى كوفيان! آيا فكر مى كنيد كه من نمى دانم چه چيز شما را اصلاح مى كند؟ البته مى دانم؛ امّا خوش ندارم كه با تباه كردن خودم شما را اصلاح گردانم.