زهد و علم ذاتى

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : يا أبا ذَرٍّ ، ما زَهِدَ عَبدٌ في الدنيا إلاّ أنبَتَ اللّه ُ الحِكمَةَ في قَلبِهِ ، و أنطَقَ بها لِسانَهُ ، و يُبَصِّرُهُ عُيوبَ الدنيا و داءَها و دَواءَها ، و أخرَجَهُ مِنها سالِما إلى دارِ السَّلامِ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى ابوذر! هيچ بنده اى دل از دنيا برنكَنْد ، مگر آن كه خداوند [بذر ]حكمت را در دل او روياند و زبانش را به آن گويا كرد و عيب هاى دنيا و درد و درمان آن را به وى شناساند و او را سالم از دنيا به سراى سلامت (بهشت) بُرد .

نمایش منبع

عنه صلى الله عليه و آله : مَن يَرغَبْ في الدنيا فَطالَ فيها أمَلُهُ أعمَى اللّه ُ قَلبَهُ على قَدرِ رَغبَتِهِ فيها ، و مَن زَهِدَ فيها فَقَصَرَ فيها أمَلَهُ أعطاهُ اللّه ُ عِلما بغَيرِ تَعَلُّمٍ ، و هُدىً بغَيرِ هِدايَةٍ ، و أذهَبَ عَنهُ العَماءَ و جَعَلَهُ بَصيرا .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه به دنيا روى آوَرَد و آرزويش دراز گردد ، خداوند ، به اندازه رغبت او به دنيا ، دلش را كور گرداند و هر كه به دنيا پشت كند و آرزويش را در آن كوتاه گرداند ، خداوند او را دانشى عطا كند، بى آن كه از كسى فرا گيرد و هدايتش فرمايد، بى آن كه كسى هدايتش كند و كورى را از [دل] او ببرد و بينايش گرداند .

نمایش منبع

عنه صلى الله عليه و آله ـ لَمّا خَرَجَ ذاتَ يومٍ فقالَ ـ : هَل مِنكُم أحَدٌ يُرِيدُ أن يُؤتِيَهُ اللّه ُ عزّ و جلّ عِلما بغَيرِ تَعَلُّمٍ و هُدىً بغَيرِ هِدايةٍ ؟! هَل مِنكُم أحَدٌ يُرِيدُ أن يُذهِبَ اللّه ُ عَنهُ العَمى و يَجعَلَهُ بَصيرا ؟!
ألا ··· مَن زَهِدَ في الدنيا و قَصُرَ أمَلُهُ فيها أعطاهُ اللّه ُ عِلما بغَيرِ تَعَلُّمٍ و هُدىً بغَيرِ هِدايَـةٍ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ پس از خروج [از منزل] ـ فرمود : آيا كسى از شما هست كه بخواهد خداوند ، بى واسطه كسى، او را علم آموزد و هدايت كند؟ آيا كسى از شما هست كه بخواهد خداوند كوردلى او را بزدايد و بينا و بصيرش گرداند؟
بدانيد. . . كه هر كس به دنيا بى رغبت باشد و آرزويش را در دنيا كوتاه كند ، خداوند بدون درس گرفتن و رهنمايى، او را علم آموزد و هدايتش فرمايد .

نمایش منبع

عنه صلى الله عليه و آله : يا أبا ذَرٍّ ، إذا رَأيتَ أخاكَ قد زَهِدَ في الدنيا فاستَمِع مِنهُ فإنّهُ يُلَقّى الحِكمَةَ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى ابوذر! هر گاه ديدى برادرت به دنيا پشت كرده است ، به سخنان او گوش كن ؛ زيرا او حكمت تعليم مى دهد .

نمایش منبع

الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مَن زَهِدَ في الدنيا ، و لم يَجزَعْ مِن ذُلِّها ، و لَم يُنافِسْ في عِزِّها ، هَداهُ اللّه ُ بغَيرِ هِدايَةٍ مِن مَخلوقٍ ، و عَلَّمَهُ بغَيرِ تَعلِيمٍ ، و أثبَتَ الحِكمَةَ في صَدرِهِ و أجراها على لِسانِهِ .

امام على عليه السلام : هر كه دل از دنيا بركنَد و از خوارى آن بيتابى نكند و براى رسيدن به ارجمندى آن به رقابت برنخيزد ، خداوند او را هدايت كند، بى هدايت مخلوقى و علمش آموزد، بى آن كه از كسى تعليم گيرد و حكمت را در سينه اش استوار دارد و آن را بر زبانش جارى سازد .

نمایش منبع

بحار الأنوار ـ في الدعاء ـ : اللّهُمّ لكَ الحَمدُ على ما جَرى به قضاؤكَ في أوليائكَ ··· بعدَ أن شَرَطْتَ علَيهِمُ الزُّهدَ ··· فَشَرَطُوا لكَ ذلكَ و عَلِمتَ مِنهُمُ الوَفاءَ بهِ فَقَبِلتَهُم ··· و أهبَطتَ علَيهِم ملائكَتَكَ و كَرَّمتَهُم بِوَحيِكَ و رَفَدتَهُم بِعِلمِكَ .

بحار الأنوار : در دعا آمده است : بار الها! حمد و سپاس تو راست بر آنچه از قضاى خود بر دوستانت جارى ساختى . . . پس از آن كه با ايشان شرطِ زهد گذاشتى . . . و آنان آن شرط را از تو پذيرفتند ، و دانستى كه به آن شرط وفا مى كنند ، پس آنان را پذيرا شدى . . . و فرشتگان خود را بر ايشان فرو فرستادى و با وحى خود، گرامى شان داشتى و از دانش خود، عطايشان كردى .

نمایش منبع