از آداب سفره

رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله :مَنْ أكَلَ وَ ذُو عَيْنَيْنِ يَنْظُرُ إلَيْهِ وَ لَمْ يُواسِهِ، ابْتُلِي بِدَاءٍ لاَ دَوَاءَ لَهُ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :هر كه در حال خوردن غذا باشد و جاندارى او را بنگرد و وى او را شريك غذاى خود نكند به دردى بى درمان گرفتار مى آيد.

نمایش منبع

عنه صلى الله عليه و آله :المُؤْمِنُ يَأْكُلُ بشَهْوَةِ أهْلِهِ ، و المُنَافِقُ يَأْكُلُ أهْلُهُ بِشَهْوَتِهِ .

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مؤمن به ميل خانواده خود غذا مى خورد و منافق، خانواده اش به ميل او چيز مى خورند.

نمایش منبع

الإمامُ عليٌّ عليه السلام :أقِرُّوا الحَارَّ حَتّى يَبْرَدَ ، فإنَّ رَسُولَ اللّه ِ صلى الله عليه و آله قُرِّبَ إلَيْهِ طَعَامٌ حَارٌّ فَقَالَ : أقِرُّوهُ حَتَّى يَبْرَدَ ، مَا كَانَ اللّه ُ عزّ و جلّ لِيُطْعِمَنَـا النَّـارَ ، وَ البَرَكَةُ فِي البَارِدِ .

امام على عليه السلام :غذاى داغ را سرد كنيد؛ زيرا غذاى داغى در برابر پيامبر صلى الله عليه و آله نهاده شد، آن حضرت فرمود: آن را سرد كنيد. خداوند عزّ و جلّ به ما آتش نمى خوراند. بركت در غذاى سرد است.

نمایش منبع

عنه عليه السلام :ضَمِنْتُ لِمَنْ سَمَّى عَلى طَعَامِه أنْ لا يَشْتَكِيَ مِنْهُ .

امام على عليه السلام :اگر كسى موقع غذا خوردن نام خدا بَرَد، من ضمانت مى كنم كه از آن غذا دردى به او نرسد.

نمایش منبع

عنه عليه السلام :مَنْ ذَكَرَ اسْمَ اللّه ِ عِنْدَ طَعَامٍ أوْ شَرَابٍ فِي أوّلِهِ ، وَ حَمِدَ اللّه َ فِي آخِرِهِ لَمْ يُسْألْ عَنْ نَعِيمِ ذلِكَ الطَّعَامِ أبَدا .

امام على عليه السلام :هر كه در هنگام شروع خوردن غذا يا نوشيدنى، نام خدا را به زبان آورد و در پايان، خدا را حمد و سپاس گويد، هرگز درباره نعمت آن غذا از او سؤال نخواهد شد.

نمایش منبع

عنه عليه السلام :ابْدَؤوا بِالمِلْحِ فِي أوَّلِ طَعَامِكُمْ ، فَلَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي المِلْحِ لاخْتَارُوُهُ عَلَى الدِّرْيَاقِ المُجَرَّبِ .

امام على عليه السلام :غذايتان را با خوردن نمك آغاز كنيد؛ چه، اگر مردم مى دانستند كه نمك چه فوايدى دارد آن را بر پادزهر مجرَّب ترجيح مى دادند.

نمایش منبع

عنه عليه السلام :أكْثِرُوا ذِكْرَ اللّه ِ عزّ و جلّ عَلَى الطَّعَامِ، وَ لاَ تَطْغَوا فِيهِ ، فإنّها نِعْمَةٌ مِنْ نِعَمِ اللّه ِ .

امام على عليه السلام :در هنگام خوردن غذا نام خدا را بسيار بگوييد و در خوردن غذا افراط نكنيد، كه آن نعمتى از نعمتهاى خداوند است.

نمایش منبع

الإمامُ الحسنُ عليه السلام :فِي المَائدةِ اثْنَتَا عَشرَةَ خَصْلَةً يَجِبُ عَلى كُلِّ مُسْلِمٍ أنْ يَعْرِفَهَا : أرْبَعٌ مِنْها فَرْضٌ ، وَ أرْبَعٌ سُنَّةٌ، و أرْبَعٌ تأدِيبٌ.
فَأمَّا الفَرْضُ : فَالمَعْرِفَةُ ، وَ الرِّضَا ، وَ التَّسْمِيَةُ ، وَ الشُّكْرُ .
وَ أمَّا السُّنَّةُ : فَالوُضُوءُ قَبْلَ الطَّعَامِ ، و الجُلُوسُ عَلَى الجَانِبِ الأيْسَرِ ، و الأكْلُ بِثَلاثِ أصَابِعَ ، وَ لَعْقُ الأصَابِعِ.
وَ أمّا التَّأدِيبُ : فَالأكْلُ مِمَّا يَلِيكَ ، وَ تَصْغِيرُ اللُّقْمَةِ ، وَ تَجْوِيدُ المَضْغِ ، وَ قِلّةُ النّظَرِ فِي وُجُوهِ النّاسِ .

امام حسن عليه السلام :سفره دوازده رسم دارد كه هر مسلمانى بايد آنها را بداند: چهار تاى آنها لازم ، چهار تا خوب و چهار تا ادب است. آن چهار تا كه لازمند : معرفت، خشنودى، نام خدا بر زبان آوردن و شكرگزارى است. آن چهار كه خوب است: دست شستن پيش از غذا خوردن، نشستن بر طرف چپ، خوردن با سه انگشت [ و نه دو انگشت] و ليسيدن انگشتهاست. اما آن چهار كه از باب رعايت ادب است : خوردن از [غذاى ]جلوى خود، كوچك گرفتن لقمه، خوب جويدن غذا و كمتر نگريستن به صورت ديگران.

نمایش منبع

بحار الأنوار عن نجيحٍ :رَأيتُ الحَسَنَ بنَ علِيٍّ عليهما السلام يأكُلُ و بَيْنَ يَدَيْه كَلْبٌ، كُلّمَا أكَلَ لُقمَةً طَرَحَ للكَلْبِ مِثلَهَا، فَقُلْتُ لَهُ : يَابْنَ رَسُولِ اللّه ِ ، أ لاَ أرْجِمُ هذَا الكَلْبَ عَنْ طَعَامِكَ ؟ قَالَ : دَعْهُ ، إنِّي لَأسْتَحْيِي مِنَ اللّه ِ عزّ و جلّ أنْ يَكُونَ ذُو رُوحٍ يَنْظُرُ فِي وَجْهِي و أنَا آكُلُ ثُمَّ لاَ اُطْعِمُهُ .

بحار الأنوار ـ به نقل از نجيح ـ : ديدم حسن بن على عليه السلام غذا مى خورْد و در برابرش سگى بود، هر لقمه اى كه مى خورد به همان اندازه هم جلوى سگ مى انداخت. به ايشان عرض كردم: يا بن رسول اللّه ! اين سگ را از كنار غذاى شما دور نكنم؟ فرمود: به حال خودش بگذار؛ من از خداوند عزّ و جلّ شرم مى كنم كه مشغول خوردن غذا باشم و جاندارى به صورت من نگاه كند و به او غذا ندهم.

نمایش منبع

الإمامُ الباقرُ عليه السلام :مَنْ أرَادَ أنْ لا يضُرَّهُ طَعَامٌ ، فَلاَ يَأكُلْ طَعَاما حَتّى يَجُوعَ وَ تَنْقى مِعْدَتُهُ ، فإذا أكَلَ فَلْيُسَمِّ اللّه َ ، وَ لْيُجِدِ المَضْغَ ، وَ لْيَكُفَّ عَنِ الطَّعَامِ وَ هُوَ يَشْتَهِيهِ وَ يَحْتَاجُ إلَيْهِ .

امام باقر عليه السلام :هر كه مى خواهد غذا به او زيان نرساند بايد تا گرسنه نشده و معده اش خالى نگشته غذا نخورد و هر گاه شروع به خوردن غذا كرد، نام خدا را بر زبان آورد و غذا را خوب بجود و هنوز كه اشتها دارد از خوردن دست بكشد.

نمایش منبع

الإمامُ الصّادقُ عليه السلام ـ عن آبائهِ عليهم السلام في حديثِ مَناهي النّبيِّ صلى الله عليه و آله ـ : و نَهَى أنْ يُنْفَخَ فِي طَعَامٍ أو شَرَابٍ .

امام صادق عليه السلام ـ از قول پدران خود در حديث «نهى هاى پيامبر صلى الله عليه و آله » ـ فرمود : پيامبر از دميدن در غذا يا آشاميدنى نهى فرمود.

نمایش منبع

عنه عليه السلام :مَنْ غَسَلَ يَدَهُ قَبْلَ الطَّعَامِ وَ بَعْدَهُ بُورِكَ لَهُ فِي أوَّلِهِ وَ آخِرِهِ ، وَ عَاشَ مَا عَاشَ في سَعَةٍ، وَ عُوفِيَ مِنْ بَلْوىً فِي جَسَدِهِ .

امام صادق عليه السلام :هر كه قبل و بعد از غذا دستهايش را بشويد، در اول و آخر آن غذا به او بركت داده مى شود و تا زنده است در نعمت به سر مى برد و از بيمارى جسمى در امان مى ماند.

نمایش منبع

عنه عليه السلام :لاَ تَدَعُوا آنِيَتَكُمْ بِغَيْرِ غِطَاءٍ ؛ فإنَّ الشَّيْطَانَ إذَا لَمْ تُغَطَّ الآنِيَةُ بَزَقَ فِيها، وَ أخَذَ مِمَّا فِيهَا مَا شَاءَ .

امام صادق عليه السلام :ظرفهاى خود را بدون در پوش نگذاريد؛ زيرا هر گاه روى ظرفها پوشيده نباشد شيطان در آنها آب دهان مى اندازد و هر چه بخواهد از آنها بر مى دارد.

نمایش منبع

الإمامُ الكاظمُ عليه السلام ـ لَمّا سُئلَ عنِ السَّفْلَةِ ـ : الّذِي يَأْكُلُ فِي الأسْوَاقِ .

امام كاظم عليه السلام ـ در پاسخ به سؤال درباره انسان فرومايه ـ فرمود : كسى است كه در كوچه و بازار چيز مى خورد.

نمایش منبع

الاختصاص :رُويَ : أطِيلُوا الجُلُوسَ عَلى المَوائِدِ ؛ فَإنَّها أوْقَاتٌ لاَ تُحْسَبُ مِنْ أعْمارِكُمْ .

الاختصاص :روايت شده كه : نشستن بر سر سفره را طولانى كنيد كه اين اوقات از عمر شما به حساب نمى آيد.

نمایش منبع