آنچه دوستان را بدان آزمايند

الإمام عليٌّ عليه السلام : لا يُعرَفُ النّاسُ إلاّ بِالاِختِبارِ ، فَاختَبِر أهلَكَ ووُلدَكَ في غَيبَتِكَ ، وصَديقَكَ في مُصيبَتِكَ ، وذَا القَرابَةِ عِندَ فاقَتِكَ ، وذَا التَّوَدُّدِ وَالمَلَقِ عِندَ عُطلَتِكَ ؛ لِتَعلَمَ بِذلِكَ مَنزِلَتَكَ مِنهُم .

امام على عليه السلام : مردم ، جز با آزمودن ، شناخته نمى شوند . پس خانواده و فرزندانت را هنگام نبودت ، دوستت را هنگام مصيبتت ، خويشانت را به هنگام نادارى ات ، و دوستان و مدّعيان دوستى را به هنگام بيكارى ات ، بيازماى تا با آن ، منزلت خود را نزد آنان بدانى .

نمایش منبع

عنه عليه السلام : عِندَ زَوالِ القُدرَةِ يَتَبَيَّنُ الصَّديقُ مِنَ العَدُوِّ .

امام على عليه السلام : به وقت از دست رفتن توانايى ، دوست از دشمنْ پديدار مى شود .

نمایش منبع

عنه عليه السلام : فِي الشِّدَّةِ يُختَبَرُ الصَّديقُ .

امام على عليه السلام : دوست ، در سختى ، آزموده مى شود .

نمایش منبع

عنه عليه السلام : كَفى بِالصُّحبَةِ اختِبارا .

امام على عليه السلام : براى آزمودن [دوستان] ، همين بس كه همراه شوى .

نمایش منبع

عنه عليه السلام : اِصحَب تَختَبِر .

امام على عليه السلام : مصاحبت كن ، تا [افراد را ]بيازمايى .

نمایش منبع

عنه عليه السلام : سِتَّةٌ تُختَبَرُ بِها عُقولُ الرِّجالِ : المُصاحَبَةُ ، وَ المُعامَلَةُ ، وَ الوِلايَةُ ، وَ العَزلُ ، وَ الغِنى ، وَ الفَقرُ .

امام على عليه السلام : به شش چيز ، خردهاى مردم سنجيده مى شود : مصاحبت ، داد و ستد ، حكمرانى ، بركنار كردن ، دارايى و ندارى .

نمایش منبع

عنه عليه السلام ـ فِي الحِكَمِ المَنسوبَةِ إلَيهِ ـ : إذا أرَدتَ أن تُصادِقَ رَجُلاً فَانظُر مَن عُدُوُّه .

امام على عليه السلام ـ در حكمت هاى منسوب به ايشان ـ : هرگاه خواستى با كسى دوستى كنى ، ببين دشمنش كيست .

نمایش منبع

عنه عليه السلام ـ أيضا ـ : إذا أرَدتَ أن تُصادِقَ رَجُلاً فَأَغضِبهُ ، فَإِن أنصَفَكَ في غَضَبِهِ ، و إلاّ فَدَعهُ .

امام على عليه السلام ـ در حكمت هاى منسوب به ايشان ـ : هرگاه خواستى با كسى دوستى كنى ، او را خشمگين كن . پس اگر در حال خشم نيز با انصاف با تو رفتار كرد ، [با او دوستى كن] و گرنه رهايش ساز .

نمایش منبع

الإمام الصادق عليه السلام : لا تَعتَدَّ بِمَوَدَّةِ أحَدٍ حَتّى تُغضِبَهُ ثَلاثَ مَرّاتٍ .

امام صادق عليه السلام : به دوستى كسى اعتماد مكن ، تا آن كه او را سه بار به خشم آورى.

نمایش منبع

عنه عليه السلام : لا تَسِمِ الرَّجُلَ صَديقا ـ سِمَةَ مَعرِفَةٍ ـ حَتّى تَختَبِرَهُ بِثَلاثٍ : تُغضِبَهُ فَتَنظُرَ غَضَبُهُ يُخرِجُهُ مِنَ الحَقِّ إلَى الباطِلِ ، و عِندَ الدّينارِ و الدِّرهَمِ ، و حَتّى تُسافِرَ مَعَهُ .

امام صادق عليه السلام : بر كسى از سرِ شناخت ، عنوان دوست مگذار ، تا آن كه او را به سه چيز بيازمايى: او را به خشم آورى و ببينى كه آيا اين خشم، او را از حق به سوى باطل مى برد [يا نه]؛ و به نزد درهم و دينار (در امور مالى) ؛ و تا آن كه با او همسفر شوى.

نمایش منبع

عنه عليه السلام : مَن غَضِبَ عَلَيكَ ثَلاثَ مَرّاتٍ فَلَم يَقُل فيكَ سوءا فَاتَّخِذهُ لَكَ خِلاًّ .

امام صادق عليه السلام : هركس سه بار بر تو خشمگين شد و درباره ات سخنى ناروا نگفت ، او را به دوستى بگير .

نمایش منبع

عنه عليه السلام : إذا كانَ لَكَ صَديقٌ فَوُلِّيَ وِلايَةً فَأَصَبتَهُ عَلَى العُشرِ مِمّا كانَ لَكَ عَلَيه
قَبلَ وِلايَتِهِ فَلَيسَ بِصَديقِ سوءٍ .

امام صادق عليه السلام : هرگاه دوستى داشتى و بعدها مقامى دولتى يافت و ديدى كه حتّى يك دهمِ دوستى پيش از كسب مقام خود را حفظ كرده است، پس دوست بدى نيست!

نمایش منبع

عنه عليه السلام : يُمتَحَنُ الصَّديقُ بِثَلاثِ خِصالٍ ، فَإِن كانَ مُؤاتِيا فيها فَهُوَ الصَّديقُ المُصافي ، و إلاّ كانَ صَديقَ رَخاءٍ لا صَديقَ شِدَّةٍ : تَبتَغي مِنهُ مالاً ، أو تَأمَنُهُ عَلى مالٍ ، أو تُشارِكُهُ فِي مَكروهٍ .

امام صادق عليه السلام : دوست ، به سه خصلتْ سنجيده مى شود. پس اگر از آنها سرافراز بيرون آمد ، دوستى است يكرنگ و باصفا ، و گرنه دوست دوران آسايش است ، نه سختى : اين كه از او مالى بخواهى، يا او را بر مالى امين گردانى ، و يا او را در كارى ناخوشايند ، شريك سازى.

نمایش منبع